
'Wij hebben als enige EU-land geen exportbureau pop'
NRC.NEXT
16 april 2013 dinsdag
Section: weten
 Laura Wismans
 De aanleiding
Muzikanten, ondernemers en bestuurders uit de popsector kregen vorige week het woord in de Tweede Kamer. Het initiatief hiervoor kwam van Jasper van Dijk, Kamerlid van de SP. Hij wil beter beleid rond de Nederlandse popmuziek. Er moet bijvoorbeeld een Fonds voor de Popmuziek komen voor promotie van Nederlandse acts in het buitenland, vindt hij. ,,Wij zijn het enige EU-land zonder een exportkantoor of een informatiecentrum voor popmuziek", zei hij vorige week woensdag in een artikel hierover in NRC Handelsblad. Lezer Mick de Blok vraagt zich af of deze bewering klopt.
Waar is het op gebaseerd?
Jasper van Dijk laat weten dat hij zich baseert op een uitspraak van Arjen Davidse, de plaatsvervangend directeur van het voormalige Muziek Centrum Nederland. Davidse deed de uitspraak in een gesprek met Van Dijk. In de brief die Van Dijk aan de Tweede Kamer stuurde nam hij de uitspraak van Davidse 'ter motivatie' op: ,,Terwijl steeds meer landen professioneler worden op het terrein van promotie van hun muzikanten, laat Nederland het afweten. Want in eigen land wordt de ondersteunende kennis in de muzieksector afgeschaft ( ). Nederland is sinds afgelopen 1 januari het enige EU-land zonder Music Export Office en zonder Music Information Centre."
Interpretatie
Muziek exporteren, wat houdt dat eigenlijk in? ,,Het Muziek Centrum Nederland (MCN) hield zich onder meer bezig met collectieve promotiecampagnes, informatieverstrekking en deskundigheidsbevordering", vertelt Arjen Davidse. Concreet betekent dit dat zij beginnende bands en popmuzikanten op weg proberen te helpen. Toen Caro Emerald nog onbekend was in het buitenland, had het MCN goede contacten met festivalorganisatoren waar ze lobbyden om haar te laten spelen. Ook kon haar management bij het MCN leren over internationale bandpromotie, wie je moet kennen, waar je moet zijn. En er is financiële ondersteuning, want na een keer drie weken toeren is het geld van veel bands op, maar hun naam nog te weinig onder de aandacht gebracht.
En, klopt het?
Wat in ieder geval klopt, is dat het Muziek Centrum Nederland sinds 1 januari 2013 niet meer bestaat. Het afschaffen ervan was onderdeel van de bezuinigingen in de cultuursector die in juni 2011 werd aangekondigd. Toenmalig staatssecretaris van Cultuur, Halbe Zijlstra (VVD), besloot dat het publiek moet kunnen zien waar overheidsgeld terechtkomt. De subsidies moesten daarom voornamelijk naar zichtbare cultuuruitingen gaan en minder naar ondersteunende diensten. Het MCN is een ondersteunende dienst, hun subsidie - jaarlijks tussen de 4 en 5 miljoen euro - stopte dus.
Dat betekent niet dat alles wat het MCN deed ook is gestopt. Het centrum hield een archief bij, dat nu verspreid over drie andere organisaties is ondergebracht. Het gaf bladmuziek uit, dat Uitgeverij Donemus nu zonder subsidie probeert te doen. Maar dit zijn niet de export-activiteiten, waar het hier om gaat. ,,De staatssecretaris maakte een uitzondering voor internationale promotie. Dat werd niet helemaal afgeschaft", zegt Arjen Davidse. ,,Er is nog een miljoen beschikbaar, dat wordt beheerd door het Fonds Podiumkunsten. Daar kunnen mensen een project indienen." Er is dus nog wel iets van internationale promotie, maar dit is geen samenhangend geheel. Davidse: ,,Het mag geen exportbureau heten."
En hoe zit het in de andere EU-landen, hebben die allemaal een exportkantoor voor popmuziek? Het European Music Office (EMO) is een samenwerkingsverband van de Europese muziekexportbureaus. Deze organisatie heeft vooral de taak om te lobbyen in Brussel. Peter Smidt van het Nederlandse Buma Cultuur zit in het bestuur van het European Music Office. En hij heeft goed op een rijtje welke landen er wel of geen muziekexportkantoor of een vergelijkbare instelling hebben. Verreweg de meeste landen hebben er inderdaad een. Maar niet allemaal. Portugal heeft bijvoorbeeld geen muziekexportkantoor zoals dat in Nederland actief was. ,,Er wordt wel door enkele onafhankelijke labels aan gewerkt, maar ze hebben geen exportkantoor als zodanig", zegt Smidt. Ook Griekenland en Tsjechië hebben er volgens hem geen. In Hongarije is het exportkantoor dat er was afgeschaft. In Letland is er een in oprichting.
Wij keken naar de stelling dat Nederland het enige EU-land is zonder een exportkantoor of een informatiecentrum voor popmuziek. Het Muziek Centrum Nederland dat deze taak eerder vervulde bestaat sinds begin dit jaar niet meer. Enkele onderdelen zijn wel bij andere organisaties ondergebracht en er is een fonds waar buitenlandse promotieprojecten uit kunnen worden betaald, maar dit is een klein deel van wat het MCN ooit deed. Nederland is daarmee een van de weinige EU-landen dat geen muziekexportkantoor heeft. Maar niet het enige land, ook in Griekenland, Tsjechië, Hongarije en Portugal is geen muziekexportkantoor. Wij beoordelen de stelling daarom als onwaar.
Next checkt verder nog: '800.000 mensen waren vorig jaar het slachtoffer van identiteitsfraude'. Ook een stelling langs zien komen die je wilt laten checken? Stuur je suggestie naar @nrc.nl of tip de redactie via Twitter met de hashtag #.
